Bilim İnsanları da Sever: Ünlü Psikiyatristlerin Aşk Tanımları

Uğruna müzikler yazılan, dağlar delinen, çöller aşılan, sayfalarca öyküler yazılan bir his: aşk. Her insanın aşk tarifi farklıdır. Kimisi aşkı, anlık bir heyecan ve tutkudan ibaret görür. Kimisi de aşksız bir hayatın susuz bir dünya üzere olduğunu savunur. Kim ne derse dersin insanın yaşama isteğini artıran ve hayata dört elle tutunmasını sağlayan bir şey aşk. Yüzyıllardır insan beynini ve davranışlarını inceleyen bilim insanları için de en kıymetli araştırma mevzularından biri olmuştur.

1. Berscheid ve Hatfield- Bu sabah 8:15 vapurunda onu gördüm karşımda, dizlerimi titretti aşık oldum galiba.

Berscheid ve Hatfield, aşkın fizyolojik bir uyarılma ve daha sonra bu uyarılmaya bir isim verilmesinde ibaret olduğunu düşünüyor. Onlara nazaran,kalbimizin küt küt çarpması, karnımızda kelebekler uçuşması, ellerimizin titremesi üzere bedenimizin verdiği yansılara aşk ismini veriyoruz.

2. Zİck Rubin- Kimisi o form giyinir, kimisi bu biçim

Rubin, üç çeşit aşk olduğunu savunuyor. Birincisi, hepimizin sahip olmak istediği, hayalini kurduğu “romantik aşk”. Romantik aşk, iki tarafın da birbirini sevdiği, memnun ve huzur veren aşkı tabir ediyor. İkincisi ise “sahiplenici aşk”. Bu aşk tipi genelde taraflardan birine ziyan veriyor. “Bir taraf daima daha çok sever” dediğimiz ilgi tipi aslında. Kıskançlık krizleriyle buhranlarla dolu bir münasebet şekli. Son aşk çeşidimiz de “kullanılan aşk”. Bir tarafın çıkarları için sürdürdüğü münasebet tipi. Şöhret, para vb. çıkarlar sebebiyle bir tarafın kullanıldığı üzücü bir alaka.

3. Erich Fromm- Aşk incelik ister canım hoyrat olma.

Fromm tam bir romantik prens. Aşkın, ilgi, sevgi ve karşılıklı anlayıştan geçtiğini söylüyor. Aşk yaşamak istiyorsanız çeşitli fedakarlıklar yapmanız lazım. Aşkın yalnızca cinsellikten ibaret olmadığını söyleyen Fromm tam bir sarılıp uyuyalım erkeği. Ona nazaran aşk, bir sanat, kainatın bize bir armağanı.

4. John Alan Lee- Sen aşkı çiçek, böcek, güneş, bulut sanmışsın.

Lee, aşkı gökkuşağına benzetiyor. Aşkı o denli iki üç hususla anlatamazsınız, aşk bin bir çeşittir diyip, aşkı bir sürü çeşitlere ayırmış. Öncelikle üç ana aşk çeşidi belirlemiş. Bunları belirlerken de gökkuşağından ilham almış. Kırmızı, tutkulu aşkı, sarı oyun üzere aşkı, mavi de arkadaşça aşkı temsil ediyor.
  Tutkulu aşk malum, fizikî çekimi söz ediyor. “Geniş omuzlu erkeklere bayılırım, off bayan dediğin balık etli olacak” biçiminde kurduğumuz cümleler tutkulu aşka giriyor.
  Oyun üzere aşk da kimseye bağlanamayan, kanı kaynayan beşerler için var. O çiçekten bu çiçeğe konmak isteyen arılar oyun üzere aşk yaşıyor.
   Arkadaşça aşk da, biz her mevzuda güzel anlaşıyoruz, e yakışıyoruz da, o vakit neden sevgili olmayalım ki diyen arkadaşları tabir ediyor.

5. Levinger ve Snoek- Ya her şeyim ya hiçim sorma bu aşk ne biçim

Bu iki kankaya nazaran, aşkın dört tane seviyesi var.İlki, sıfır bağ. Hiçbir münasebetin olmadığı, tık yok diyebileceğimiz alaka tipi.
   İkincisi, fark etme seviyesi. Yolda yürürken karşıdan gelen beşerden etkilenirseniz bu fark etme seviyesi olur.
   Üçüncü seviye, yüzeysel alaka seviyesi. Bunda artık iki tarafın da birbiriyle bağlantı kurduğu bir bağ var.
   Son seviyemiz de, karşılıklı bağlar. Aşkların en hoşu.  Kankalara nazaran aşk, bu 4 kainatın ortasında gidip gelebiliyor.

6. Robert Sternberg- Sana nazaran aşk laftan ibaret. Bana nazaran hayatın manası

Sternberg de aşkı derinlemesine inceleyenlerden. Ona nazaran aşk, köşeleri “yakınlık, tutku ve bağlılık” olan bir üçgenden ibaret.  Bu üçgenin köşeleri kimi vakit tek başına, kimi vakit ikili kümeler halinde birleşiyor. Bazen de hepsinin bir ortada olduğu durumu yaşıyoruz, yani, harika aşk.

 Sternberg üçgene nazaran muhtemel aşkları 8 kümeye ayırmış.

Son seçenek hepimizin hayali.

7. Theodor Reik- Biz bir elmanın iki yarısıyız.

Reik beyefendi biraz homofobik. Aşkın sırf zıt cinsler ortasında olabileceğini savunuyor. Ona nazaran kendimizde gördüğümüz eksiklikleri tamamlamak yahut mutlu olmadığımız özellikleri kapatmak için karşı cinsten birine aşık oluruz ve o kişi de bu eksiklikleri kapatır.

8. Alfred Adler- Çok şükür bin şükür seni bana verene

Adler’e nazaran, her manada birbirimize uygun olduğumuzu düşündüğümüz bir insan bulduğumuz an tüm ilgimizi ona yöneltmemiz ve öbür insanları gözümüzün görmemesi durumu aşkın ta kendisi.

9. Sigmund Freud- İsmine da derler seks

Çalkantılı bir aşk hayatına sahip olan Freud, aşkı bizim gördüğümüz yerden görmüyor. Biz biliyoruz fakat ne meczup aşklar yaşadığını Freud efendi kimi kandırıyorsun!
Freud’a nazaran aşk sandığımız şey aslında yalnızca libido. Duyduğumuz tüm sevgiler de gücünü cinsellikten alıyor ona nazaran.
Herkesin birinci aşkının annesi/babası olduğunu savunuyor ve sonra aşk sandığımız her şeyin altında aslında birinci aşklarımıza olan hasretimiz yatıyor.

10. Helen Fisher- Sevdik sevdalandık. Kördüğümle bağlandık.

Fisher’a nazaran, aşkın üç basamağı var. Birincisi bize “senden çocuğum olsun istiyorum” dedirtecek insanı bulmak için bizi harekete geçiren seks dürtüsü. İkinci evre, “birisi beni çimdiklesin, galiba hayal görüyorum” dediğimiz çok memnunluk dolu cicim ayları. Üçüncü evre ise, münasebetin artık rayına girdiği ve size huzur verdiği, bağlanma kademesi.

11. Karl Menninger- İstersen yak, savur, dağıt, beni yarala

Menninger biraz fazla fedakar, hatta saplantılı bir adam. Ona nazaran aşk, kendinden daha çok karşı tarafın isteklerini düşünmek, onu asla kırmamak ve her şeyi onun yeterliliği için yapmaktır.

Aşkın ne olduğu, nasıl gerçekleştiği, ne kadar sürdüğü varoluşumuzdan beri akılları kurcalıyor. Benim aşk tarifim bu müzik. Pekala sizin aşk tarifiniz ne?